Φύση

Πανέμορφα τοπία, πυκνά δασωμένες πλαγιές, χωριά κρυμμένα μέσα στο πράσινο, απότομες χαράδρες και γκρεμοί, εντυπωσιακές κορυφές, νερά που κελαρύζουν και υπέροχες παραλίες: αυτά είναι μόνο μερικά από τα χαρακτηριστικά της φύσης του Πηλίου.

Είναι ένα βουνό που αξίζει να το επισκεφθείς σε κάθε εποχή του χρόνου, γιατί προσφέρει μοναδικές εναλλαγές και αντιθέσεις που μένουν ανεξίτηλες στη μνήμη.

Συνδυάζει το πράσινο του βουνού με το μπλε της θάλασσας, και ο φυσικός του πλούτος είναι ιδανικός για δραστηριότητες στη φύση, όπως ιππασία, πεζοπορία, ποδήλατο βουνού, κολύμπι, καταδύσεις και θαλάσσια σπορ, αλλά και για κάθε μορφή εναλλακτικού τουρισμού.

Η άνοιξη δεν φτάνει ταυτόχρονα σε όλο το Πήλιο: στις χαμηλές πλαγιές τα μπουμπούκια έχουν ήδη αρχίσει να ανθίζουν, την ώρα που στις ψηλές κορυφές υπάρχει ακόμη χιόνι. Αυτή η μίξη χρωμάτων κάνει το Πήλιο τόσο όμορφο την άνοιξη. Όταν η εποχή μπει για τα καλά, το βουνό γεμίζει με ατέλειωτο πράσινο και στα σπίτια ξεκινούν οι ετοιμασίες για το Πάσχα. Η φύση αναγεννιέται, πολύχρωμα λουλούδια γεμίζουν κάθε γωνιά και κάθε αυλή, και η άνθιση ανεβαίνει σιγά σιγά προς τα ψηλότερα σημεία του βουνού.

Το καλοκαίρι το βουνό μοιάζει κυριολεκτικά με παράδεισο. Το πράσινο χαρίζει δροσιά, τα δέντρα σκιά και ξεκούραση, τα αγριολούλουδα και τα βότανα αρώματα που σε συντροφεύουν στους περιπάτους, ενώ οι παραλίες σφύζουν από ζωή και υπόσχονται τα καλύτερα μπάνια της ζωής σας. Η θέα από ψηλά προς τον γαλήνιο θαλασσινό ορίζοντα είναι μαγευτική, ενώ τα απίστευτα ηλιοβασιλέματα και οι δροσερές νύχτες κάτω από το φεγγάρι και τον καθαρό ουρανό ξυπνούν τις αισθήσεις.

Και το φθινόπωρο, η πιο μελαγχολική εποχή του χρόνου, αποκτά εδώ τη δική του ομορφιά. Τα δέντρα ετοιμάζονται να ρίξουν τα φύλλα τους και το πράσινο δίνει τη θέση του σε όλα τα χρώματα του ουράνιου τόξου. Οι καστανιές και οι καρυδιές έρχονται στο προσκήνιο, με τους σκίουρους να δουλεύουν πυρετωδώς πάνω τους, ενώ οι βροχές και οι δυνατοί άνεμοι φέρνουν μια διάθεση μελαγχολίας και περισυλλογής.

Ο χειμώνας, τέλος, βρίσκει εδώ το καλύτερο καταφύγιό του. Άφθονο χιόνι στολίζει με ξεχωριστό τρόπο τις επιβλητικές κορυφές του βουνού, όπως το Ξεφόρτι ή Πουριανός Σταυρός, η ψηλότερη κορυφή του Πηλίου (1.624 μ.), το Αηδονάκι ή Κοτρώνι (1.551 μ.), το Πλιασίδι (1.548 μ.), οι Αγριόλευκες (1.471 μ.) και το Σχιτζουράβλι (1.451 μ.). Στις Αγριόλευκες, μέσα σε δάσος οξιάς, λειτουργεί το χιονοδρομικό κέντρο του Πηλίου, που κάθε χειμώνα γεμίζει με λάτρεις των χειμερινών σπορ. Στις χαμηλότερες περιοχές του Πηλίου, βέβαια, οι χειμώνες είναι πιο ήπιοι και η βλάστηση πιο πλούσια.

Χλωρίδα

Το Πήλιο έχει μεγάλη βιοποικιλότητα, κυρίως χάρη στις ποικίλες κλιματικές συνθήκες και στις διαφορετικές ζώνες βλάστησης που συναντώνται εδώ. Η χλωρίδα του είναι από τις πιο πλούσιες και αξιόλογες όχι μόνο της Ελλάδας αλλά και ολόκληρων των Βαλκανίων, με περισσότερα από χίλια είδη φυτών, από κοινά μέχρι ενδημικά και σπάνια.

Στο βουνό συναντά κανείς τρεις ζώνες βλάστησης, από πυκνά δάση μέχρι μακί. Στα μεγαλύτερα υψόμετρα, και κυρίως στα βόρεια, κυριαρχούν τα δάση οξιάς. Στην παραμεσόγεια ζώνη, στα μεσαία υψόμετρα, κυριαρχούν οι δρυς και οι καστανιές, ενώ στα χαμηλότερα σημεία, στην ευμεσογειακή ζώνη, φυτρώνουν αυτοφυή φυτά και αρωματικά βότανα με θεραπευτικές ιδιότητες, όπως το φασκόμηλο, το θυμάρι και το τσάι του βουνού.

Υπάρχουν επίσης πολλές καλλιεργημένες εκτάσεις, κυρίως στο κεντρικό και στο νότιο Πήλιο, στην πλευρά του Παγασητικού, καθώς και πολλοί ελαιώνες. Σε υψόμετρο από 100 έως 400 μέτρα οι πλαγιές είναι κατάφυτες με ελιές, από τις οποίες οι ντόπιοι παράγουν λάδι πρώτης ποιότητας. Στις χαμηλές περιοχές καλλιεργούνται οπωροφόρα, όπως αχλαδιές, ροδακινιές και πορτοκαλιές, ενώ πιο ψηλά κερασιές και μηλιές, που δίνουν εξαιρετικά μήλα, όπως τα «ζαγοριανά» της Ζαγοράς.

Πλατάνια και σκλήθρα φυτρώνουν δίπλα σε ρυάκια και πηγές, ενώ αιωνόβια πλατάνια στέκουν επιβλητικά σχεδόν σε κάθε πλατεία πηλιορείτικου χωριού, συντροφεύοντας για αιώνες γενιές και γενιές κατοίκων.

Τέλος, σε κάποια χωριά, γνωστά και ως «χωριά των λουλουδιών», όπως η Μακρυράχη και τα Λεχώνια, καλλιεργούνται πολλές ποικιλίες λουλουδιών, όπως ορτανσίες και γαρδένιες, με υπέροχα αρώματα και χρώματα. Πολλές παραδοσιακές ανθοκομικές επιχειρήσεις και συνεταιρισμοί τα καλλιεργούν και τα εμπορεύονται συστηματικά.

Πανίδα

Εξίσου πλούσια και ποικίλη είναι η πανίδα του Πηλίου σε όλη του την έκταση. Εδώ ζουν πολλά μικρά και μεγάλα θηλαστικά, όπως αλεπούδες, τσακάλια, αγριογούρουνα (κυρίως στις περιοχές της Ζαγοράς και του Ξουριχτίου), λύκοι, νυφίτσες, ζαρκάδια και σκίουροι. Ερπετά και αμφίβια, όπως βάτραχοι, χελώνες, σαύρες, σαλαμάνδρες και φίδια, όλων των μεγεθών και χρωμάτων, αλλά και πολλά μικρά τρωκτικά ζουν στις πηλιορείτικες πλαγιές. Την εικόνα συμπληρώνουν τα οικόσιτα ζώα: γαϊδούρια, μουλάρια, άλογα, αγελάδες, κατσίκες και πρόβατα.

Πλούσια είναι και η ορνιθοπανίδα του Πηλίου, με αετούς, γεράκια, κοτσύφια και πέρδικες. Σε όλο τον ορεινό όγκο περνούν αρκετά μεταναστευτικά είδη, και η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία έχει χαρακτηρίσει το Πήλιο Σημαντική Περιοχή για τα Πουλιά.

Η άγρια πανίδα, βέβαια, δεν είναι πια τόσο πλούσια όσο παλιότερα, λόγω της έντονης δόμησης και της ανθρώπινης παρουσίας. Ωστόσο, το Πήλιο φιλοξενεί ακόμη ορισμένα σπάνια είδη που προστατεύονται από οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως ο σφηκιάρης και ο λευκονώτης δρυοκολάπτης ανάμεσα στα πουλιά και ο ελαφοκάνθαρος (ξυλοκερατάς) ανάμεσα στα έντομα.

Θάλασσες

Δεκάδες μικρές και μεγάλες παραλίες, τόσο στον Παγασητικό όσο και στο Αιγαίο, χρυσαφένιες αμμουδιές και φυσικοί όρμοι σε μια δαντελωτή ακτογραμμή συνθέτουν τη θαλασσινή πλευρά του Πηλίου, που αγαπούν ιδιαίτερα οι επισκέπτες για τις καλοκαιρινές τους εξορμήσεις. Κάποιες παραλίες είναι πιο πολυσύχναστες και κοσμοπολίτικες, με μεγαλύτερη τουριστική ανάπτυξη, οργάνωση και πολλές επιλογές, ενώ άλλες είναι ερημικές και ιδανικές για ξέγνοιαστα, χαλαρά μπάνια.

Πολλές από αυτές έχουν καυτή άμμο, όμορφα βότσαλα, πεντακάθαρα νερά και απόκρημνες, βραχώδεις ακτές. Ταβερνάκια με θαλασσινούς και παραδοσιακούς μεζέδες, beach bar και καταλύματα συμπληρώνουν την εικόνα, ενώ σε κάποιες παραλίες τα καλοκαιρινά πάρτι τις κάνουν πόλο έλξης για διασκέδαση.

Οι παραλίες Χορευτό, Άγιοι Σαράντα, Πλάκα, Άγιος Ιωάννης, Παπά Νερό, Νταμούχαρη, Ποτιστικά και Πλατανιάς είναι μόνο μερικές από τις παραλίες του Αιγαίου που θα σας κερδίσουν αμέσως με τα καθαρά γαλαζοπράσινα νερά τους, τη χρυσή άμμο, τα λευκά στρογγυλά βότσαλα και την πλούσια βλάστηση που φτάνει ως την ακτή. Εδώ μπορείτε να κάνετε θαλάσσια σπορ, όπως ιστιοπλοΐα και windsurfing, αλλά να προσέχετε τα ψηλά κύματα και τα κρύα νερά.

Από την άλλη πλευρά, ο Παγασητικός προσφέρει ήρεμα, γαλήνια νερά για ωραίο κολύμπι, σε παραλίες όπως τα Καλά Νερά, ο Κάλαμος, η Μπούφα και η Άφησσος, ιδανικές για οικογένειες.

Τέλος, οι θάλασσες του Πηλίου κρύβουν πολλά όμορφα υποθαλάσσια τοπία, που προσφέρουν ευκαιρίες για καταδύσεις στους πιο περιπετειώδεις από εσάς.

Τρεχούμενα νερά και ρέματα

Ανάμεσα στα χωριά του Πηλίου κυλούν πολλά τρεχούμενα νερά, που δροσίζουν τον επισκέπτη και χαρίζουν στο τοπίο ξεχωριστή ομορφιά. Το βουνό διατρέχει ένα πυκνό δίκτυο χειμάρρων και ρεμάτων, όπως ο Κραυσίδωνας, ο Βρύχωνας (Άγιος Λαυρέντιος), ο Πνευματικός (Αργαλαστή), το Ξηρόρεμα (Γατζέα), το Κακόρεμα (Κεραμίδι), το Χολόρεμα (Αφέτες), το Μαγάρεμα (Μακρυράχη) και το Μεταλλόρεμα (Συκή). Υπάρχουν επίσης πολλές πηγές που χρησιμοποιούνται για ύδρευση και άρδευση, όπως η Μάνα στην Πορταριά, το Φλάμπουρο στη Μακρινίτσα, η Σκλήθρα στη Δράκεια και η Λαγωνίκα στο Πουρί.

Σε όλα τα πηλιορείτικα χωριά θα βρείτε παραδοσιακές βρύσες, που δροσίζουν τους περαστικούς με τα γάργαρα, καθαρά νερά τους.

Προστατευόμενες περιοχές

Μεγάλο μέρος του Πηλίου ανήκει στο ευρωπαϊκό δίκτυο προστατευόμενων περιοχών Natura 2000, που εδώ περιλαμβάνει πολλούς διαφορετικούς τύπους οικοτόπων: δάση, ποτάμια και ρέματα, αλλά και παράκτιες και θαλάσσιες περιοχές. Η προστατευόμενη ζώνη καλύπτει κυρίως το βόρειο και το ανατολικό Πήλιο, από τις κορυφές ως την ακτή του Αιγαίου.

Στο βουνό υπάρχουν επίσης καταφύγια άγριας ζωής, όπως η περιοχή γύρω από την Ιερά Μονή Φλαμουρίου κοντά στο Κεραμίδι, το δάσος της Παλιάς Μιτζέλας κοντά στο Πουρί, η περιοχή από τον Σαρακηνό μέχρι την Καλιακούδα πάνω από τη Μακρινίτσα, καθώς και περιοχές γύρω από τις Μηλιές, τις Αφέτες και το Μούρεσι.

Τέλος, στο Πήλιο υπάρχουν σημαντικοί βιότοποι, περιοχές όπου απαγορεύεται το κυνήγι, καθώς και περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί τοπία ιδιαίτερου φυσικού κάλλους.